Si puó fare (2008) - Giulio Manfredonia

Gaur ikasgai honen azken aurreko saioa izan dugu eta “Si puó fare” italiar filma ikusi dugu. 2008. urtean Giulio Manfredoniak, italiar film zuzendariak, egin zuen pelikula hau.

“Si puó fare” Nello-ren historiara hurbiltzen gaitu, gizon bat zeinen bere zorte txarra lanean eta ideiak politiko ezkertiarrak direla eta, pertsona “eroen” kooperatiba bat zuzentzera derrigortuta ikusten du bere burua. Filmak ez du “eroaren” irudiari buruz bakarrik hitz egiten, baizik eta baita gizartea eta lanaren munduari buruz ere. Nello-k, etorkizun on bat eskaini nahi die medikazioak eta administrazioak direla eta, logaletuak eta baztertuak bizi diren pertsona horiei. Filmak esaten gaitu lanak kohesio soziala, independentzia ekonomikoa eta askatasuna ematen gaituela, eta aldi berean, errutina bat ezartzen duela. Nello-k bere “langileen” izenak ikasteaz kezkatzen da eta pertsona hauen kausa “bere kausa” bezala hartzen du. Gizon egozentrikoa da eta ezkertertiar politika idealistaren irudia. Aldi berean, krisi garaietan arrakasta izateko gogoak erakusten ditu. 

Film honek oso modu argi batean deskribatzen du nola taldea (edo bere langileak) aldatzen joaten da Nelloren laguntzaz; hasieran zeukaten ideia (zorua enmaketatzen jarduten den enpresa) gertaera (protagonisten irteera erietxetik) batean bihurtzen da. Horrez gain, filmak honako hau transmititu nahi gaitu ikusleei: dena egiten ahal da, ezinezko eginezinak ez dira existitzen ezta hauek egiteko gai ez diren eroak erez.  Baina batez ere, film hau ikusi ondoren honekin gelditu behar gara: “Si puó fare” aukera ematen gaitu guztiok zeinen eroak gauden pentsatzeko.

Nire ustez, gizartean dagoen pentsamendua gaitzak edo zailtasunak dituzten pertsonak oztopo bat direla da; eta ohikoak ez diren eta bereziak diren jarrerak eta jokaerak izateagatik ez dira onartzen. Arazo hauek dituzten pertsonekin zer egitea arazo larri batean bihurtu da. Eta hortik abiatuz, psikiatrikoen existentzia azaltzen ahal dugu, non elkarbizitzan bizitzeko gai ez direla uste dugun pertsonak bereizten eta kontrolatzen dira. Nire iritzia psikiatrikoei buruz emango nuke, baina oraindik ez dakit asko hauei buruz, ez dakit pertsonentzat benetan lagungarriak diren edo ez. Hala ere, gauza guztiak bezala, bere alde txarrak eta onak dituela uste dut. Zerbait ona esateagatik, agian, pertsonen gaitzak sendatzen saiatzen direla. Eta txarra, gaitzak sendatzeko medikazio gehiegi erabiltzen dituztela. Filman argi eta garbi ikusten da medikazioa ez diela zoriontasuna ematen, zeren eta medikazio gutxiagorekin eta askatasuna (kasu honetan, lan munduan sartzea adibidez) gehiagorekin zoriontasuna handiagoa da.

 Zinemak “eroaren” irudira hurbildu nahi izan da ikuspuntu desberdinetatik eta ulertu du pertsona hauen adimena esploratuz gero giza baldintzari buruz gauza asko ikasten ahal direla. Bestalde, esatekoa da lengoaia beste faktore garrantzitsu bat bihurtu da, “elbarri, minusbaliatu, eroa...” bezalako terminoez bete da, baina ez dugu pentsatu gizartean gaixotasun konstante batean bizi garela, non “depresioa” edo “estres” bezala ezagutzen diren emozioen desoreka ez dira “gaixotasunaren” konnotazio negatiboekin izendatzen. Beraz, aldatu beharreko zerbait da lengoaia, baina gaur egun konnotazio txarrak kaletik edo edozein tokitik gehiegi entzuten dira eta nahigabe ateratzen zaizkigu, pentsatu gabe.

Bukatzeko, esan beharra daukat horrelako filmak gure pentsamenduak aldatzeko gaitasuna dutela, eta nire ustetan, ikaragarrizko gaitasuna. Filma ikusi baino lehen edozeinek esan dezake “eroak lanean? Ezinezkoa”. Baina ikusi ondoren, begiak ireki egiten gaituzte protagonistek eta pertsona hauei ulertzera iristen gara. Neri, behintzat, askotan aldatu zaizkit ideiak mota honetako pelikulak ikustean (adibidez, kurtso honetan ikusitako "Elling" filma). Film honetan oso argi ikusten da nola hasieran, bakarrik  batek dauka konfidantza pertsona hauengan lan munduari dagokionez. Baina azkenean, gero eta jende gehiago kontratatzen ditu pertsona hauek. Gu ez badugu konfidantza pertsona hauengan, nork izango du ba? Beraz: 

Gu gai bagara, haiek zergatik ez?

Arreta goiztiarra

Gaurko honetan "Arreta Goiztiarra"-ri buruz mintzatuko naiz, orain arte ez baitut honi buruz idatzi eta oso garrantzitsua iruditzen zait. Arreta Goiztiarra 0-6 urteko haurrei, familia eta inguruneari aurkezten zaizkion esku hartze multzoa da. Bertan, umeek dituzten edo izan ditzaketen arazoak lehen bailen konpontzen saiatzen dira. Esku hartze horiek, umearen osotasunean aintzat hartu beharko liratekeenak, orientazio profesional talde batek finkatutakoak izan beharko lirateke. Hala nola, profesional “interdisciplinar” eta “transdisciplinar”rak. Lehenengoari dagokionez, arlo ezberdinetako adituak dira eta bigarrenari dagokionez, berriz, arlo desberdineko adituek elkarri ematen dioten informazioa lantzen dute.

Jarraitzeko, aipatzekoa da hiru maila desberdinetan ematen dela. Lehen mailak, Haur hezkuntzan eman daitezkeen egoera arriskutsuak adierazten ditu arauak eta zuzenbideak sortzeko. Bigarren mailari dagokionez, urritasunak goiz detektatzea du helburu eta hirugarren mailak, berriz, urritasunei irtenbidea eman nahi die.

Arreta goiztiarrean zerbitzu askok parte hartzen dute, beraz, mota desberdinetakoa izan daiteke:

• Osasun zerbitzuak ematen dutena:

-     Pediatria: haurren urritasunak 1-14 urte bitartean prebenitzen saiatzen dira.

-     Familia planifikaziorako programak: Familia aztertzen eta laguntzen dute.

-     Adimen osasunerako zerbitzuak:  Arrisku egoerak prebenitzen dituzte.

-  Emaginak: Arrisku egoerak detektatzea eta etorkizuneko amei informazioa eman eta     orientatzea.

• Gizarte zerbitzuak ematen dutena:

-     Gizarte arriskuak eta tratu txarrak prebenitzen saiatzen dira.

-     Egoera txarrean dauden familiak detektatzen dituzte haurrak lagundu ahal izateko.

-     Arrisku egoeran dauden haurrak egoeraz aldatzen lagundu.

•   Hezkuntza zerbitzuak ematen dutena:

-     Inguru finkoa eskaintzea.

-     Zerbitzu honen bidez besteei buruzko jakituria minimoa lortzen dute.

-     Urritasunak detektatzea.

-     Urritasunak murrizten dituzte

       Mota guztiek parte hartu behar dute haur baten urritasuna txikiago bihurtzeko eta autonomia izatera lortzeko. Hala ere, gehiago erabiltzen den beste sailkatze mota bat dago:

• Biologikoa: Arrisku biologikoaz ari garenean, umeek jasaten dituzten hainbat alterazioz ari gara, normalean, garapen prozesuan ematen direnak (haurdunaldian, erditzen momentuan edo jaio ondoren).

• Soziala: Arrisku soziala edozein haur jasan ahal duen arazo bat da. Haurra bere osotasunean alde batera utzita( garapen pertsonala), bere garapenean beste faktoreak eragiten dutela esan behar da. Haurra inguratzen duen errealitatea, bere garapena zehaztuko du eta sozietatean integratzeko baldintzak ipiniko ditu. Arrisku hauek, haur baten inguru sozioafektiboa egokia ez denean agertzen dira. Haur batek 0 eta 6 urte bitartean dago, eta arrisku sozialean kokatzen dugula esateko egoera hauek bizi izan beharko ditu.

           Motak alde batera utziz, ezaugarrieu erreparatuko diegu. Arreta goiztiarra eduki behar duen haur batek honako ezaugarriak ditu, ezaugarri bat edo gehiago; baina gehienetan bakarra: Estruktura genetiko desegokiak, maila biologikoan beteta ez edukitzea,  garapenean nahastea edukitzea,  egoera sozial txar batena bizitzea eta garapen psikoafektibo egokia ez izatea.

       Amaitzeko, atal garrantzitsu batekin itxiko dugu hau guztia: esku hartzea.  Egoera arriskutsuak identifikatu eta urritasun bat daukaten haurra detektatu ondoren, haurraren urritasunari irtenbidea bilatu behar zaio. Hau da, urritasun hori izanda haurra sozietatean integratu beharra dago eta bere urritasuna  txikiagoa bihurtzeko moduak aurkitu eta aplikatu behar dira (bere familia eta ingurua kontuan hartuta). Zerbitzu guztiek parte hartu behar dute haurra ondo garatzeko, hala ere, hezkuntza zerbitzuari buruz hitz egingo dut irasleak izango garen neurrian. Hori bai, kontuan hartu behar da besteek egin behar duten lana.

     Irakasleok lortu behar dugu haurra klasean integratzea eta beste haurrekin hitz egitea, horrela haurraren garapen psikologikoa, ahalmen intelektuala eta pertsonalitatearen garapena egokiagoa izango da. Hala ere, kontuan eduki behar dugu haurrak daukan urritasuna eta urritasunaren graduaren arabera, gela arrunta bat jarraitzeko gai ez dela izango.  Horregatik, curriculuma bere beharrei moldatu behar da gelatik atera gabe. Adibidez, klasean irakasle arrunta egoteaz gain, berarekin beti egongo den bat jarri beharko lirateke, edukiei garrantzi gutxiago emango diona eta sozializazioari gehiago. Azken finean, arreta goiztiarraren helburua haurraren urritasunak goiz aurkitzea da, haurra modu egokia batean garatu ahal izateko.

     0-6 urte bitarteko umeak era osasuntsu eta orekatuan hazi behar dira, eta guk, euren garapena sendoa izan dezan bermatu behar dugu. Hau betetzeko arriskuak daudela detektatzen dugunean hauei aurre egiteko ibilbidea sortu behar dugu, esku hartzea ezinbestekoa da. Horretarako, behaketa eta informazioa bilatzea ezinbestekoa da. Eta ondoren, osasun esku hartzea eta laguntza zerbitzuen txanda izango da. Bidean normalizazioa bilatu behar dugu, nahiz eta laguntza beharrezkoa izan. Ikastetxeak aukera ezberdinak eskaini behar ditu, guztiontzako helburu berdinak ezarriz eta diskriminazioa baztertuz.

      Guzti hau aurrera eramateko protokolo ezberdinak daude, komunikazioa eta zerbitzuen arteko elkarlana ezinbestekoa izanik. Ezarritako neurriak, kolaborazioa eta proposamenak aniztasunari era eraginkorrago batean erantzuteko ahalmena emateko aukera ematen du arreta goiztiarrak. Baina honetan, familiaren papera ezinbestekoa da. Funtzio batzuk ditu, eskolaren funtzioekin alderatuz gero, oso ezberdinak direnak eta hauek era egokian bete behar ditu.

        

      Haur Hezkuntzan, haurraren hezkuntzaz haratago joan behar gara. Faktore guztiak kontuan hartuta, pertsona bakoitzaren gaitasunak sortu, eraiki eta garatu behar ditugu. Ibilbide horretan aurkitu ditzakegun arazoak detektatzen azkarrak izatea garrantzitsua da arrakasta lortzeko. 

*Hau guztia idazteko lagungarriak izan zaizkit "eionarriak" web sit-ean aurkitutakoak:

http://goretex.edu.glogster.com/arreta-goiztiarra/

https://docs.google.com/file/d/0By9NCqcvc4Mmak8zR21oSG9CNFE/edit

Normalizazio printzipioa

     Oso garrantzitsua iruditzen zait gai honi buruz hitz egitea, izan ere gelan landutako kontzeptuetako bat da. Hasteko, esan beharra dago urritasunak dituzten pertsonen egoera gizartean asko aldatu dela azken urteotan. Aintzineko garaietan, horrelako pertsonak ez ziren gizarteko partaidetzat hartzen, marjinatu egiten zituzten. Baina egoera hau aldatzea lortu dugu. Gaur egun, ideologia desberdinak dauden arren, pertsona hauek onartuak daude gure gizartean, baita integratuak ere (oso garrantzitsua den terminoa). Hala ere, benetako integrazioa lortzeko asko falta da oraindik. Azken finean, guztiok ikasi dugu ezberdina dena anormaltzat hartzen, hori delako modu kontziente edo inkontziente batean txikitatik irakatsi digutena. Urritasunak dituzten pertsonak ez dira desberdinak, soilik gauza batzuetan guk baino zailtasun gehiago dituzte eta laguntza behar dute. Sentimenduak guztiok ditugu, eta jende askori ahaztu egiten zaio hori. Normalizazio printzipioa hobeto ulertzeko, pdf honetan informazio ugari eta baliagarri aurkitzeko aukera izango duzue.

    Gehienoi gustatuko litzaiguke urritasunak dituzten pertsonak gure artean beste bat gehiago izatea, hau da, pertsona guztien arteko berdintasuna lortzea. Zorionez, jende asko ari da gai honen inguruan lanean, aurrerapenak eta aldaketak lortzeko helburuarekin. Baina jende horren lanarekin ez da aski, guztion laguntza eta esfortzua behar beharrezkoa da. Guztiok mentalizatzen garenean, orduan lortuko dugu pertsona hauek gizartean integratzea.

     Hementxe duzue historian zehar normalizazioari dagokion eskema txiki bat, non bertan egin diren aurrerapenak ikus dezakegu:

• XIX.mendean atzertuak = gaixo mentalak
• Diskriminazioa = marjinazioa
• XIX.mendean interbentzio mediokoak hasi ziren hauek sendatzeko helburuarekin
• Ondoren, berdintasuna. Zailtasunak dituzten pertsonak besteak bezalakoak dira
• Normalizazio printzipioa
• Baldintza normak: bizitokia, lana/hezkuntza eta aisialdia.
• Normaltasuna: Hezkuntza eskubidea, tratamendu berezia izateko eskubidea.
• Integrazioa

     Normalizazio printzipioarekin lotuta, integrazio printzipioa, indibidualizazio printzipioa eta sektorizazio printzipioa aipatu behar ditut.

     1. Integrazio printzipioa

Normalizazio eta integrazio printzipioak bereiziezinak dira. Normalizazioa helburua litzateke eta integrazioa, berriz, bidea. Integrazio kontzeptua prozesu luze baten emaitza izan da: edozein haur nahiz eta zailtasunak  eta behar bereziak eduki eskubidea dauka eskolara joateko.

     2. Indibidualizazio printzipioa

Umeen ezaugarri eta berezitasunetan oinarritzen da, hauen garapena lortzeko helburuarekin. Printzipio honek garrantzia handiagoa ematen dio "pertsonak" kontzeptuari "desberdin" kontzeptuari baino.

     3. Indibidualizazio printzipioa

Urritasunak dituzten pertsonak gizarte batean bizi dira, non bertan hezi, erlazionatu eta besteekin bizi dira. Horregatik, beharrezko laguntzak eskeini behar dizkio gizarteak modu egoki batean garatu ahal izateko.  Sektorizazioaren funtzioa honako hau da: behar bereziak dituen umeak komunitateko zerbitzuak eta instituzioak erabiltzea profesionalen laguntzarekin.

Beraz, gure esku dago normalizaziorako bidea.

ESPERIMENTAZIO SAIOA

Joan den astean hasi ginen esperimentazio saioarekin eta bihar amaituko dugu. Antolakuntza eta Eskola Inklusiboa ikasgaiak batu ditugu bi aste hauetan eta Haur Hezkuntzako 2.mailako bi gelak elkartu gara asteko egun batzuetan.

Saio hauek aurrera eramateko, 4 pertsonako taldeak sortu dituzte irakasleek. Talde hauek haiek egin dituzte, gure betiko taldekideak ez direnekin lan egiten ikasteko. Lehenengo egunean, oinarrizko teoria birpasatu genuen, adibidez, honako galdera hauei eman genien erantzuna: Zer da eskola inklusiboa? Zein desberdintasun dago inklusioa eta integrazioaren artean?. Denen artean eman genien erantzuna galdera hauei eta aldi berean, bakoitzak bere iritzia emateko aukera izan genuen, baita debatitzeko ere.

Nahiz eta gai askori buruz hitz egin, gehienok inklusioa eta integrazioaren arteko desberdinetasunean jarri genuen interes gehiena, nik behintzat kuriositatea bainuen desberdintasun horri buruz. Hasiera batean, bi kontzeptu hauek esanahi bera zutela uste nuen, baina hainbat artikulu eta teoria irakurri ondoren jakin genuen kontzeptu bakoitza zer den. Aipatu beharra dago inklusioa ume guztietan oinarritzen dela eta integrazioa, berriz, Hezkuntza Premia Bereziak dituzten umeetan.

Hau guztia egin ondoren, murala egitera ekin genion. Gure taldean, herrialde desberdinetako umeak marraztu  ditugu eta muralan zehar hainbat esaldi edo hitz jarri ditugu: harrera plana, guztiontzako eskola, material desberdinak etab. Gaur, eskola batean aurkitzen ditugu hainbat pertsona (aholkularia, koordinatzailea, tutorea ...) jarri ditugu kolorezko paper batzuetan. Hau egiteko, aldizkari batetik pertsonaiak moztu ditugu eta ondoan, adibidez, "aholkularia" jarri dugu.

Amaitzeko, nahiz eta nire betiko taldekideekin lan ez egin, oso gustura sentitu naizela esan beharra daukat. Gainera, guztion artean giro egokia sortzen saiatu gara. Horrela, gure lana amaitu arte.